Kısa Tanım
Elektrikli araç şarj istasyonu, elektrikli araçların bataryalarını şarj etmek için kullanılan, genellikle ortak alanlara (otopark, garaj) monte edilen tesisattır. Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) kapsamında, bağımsız bölüm maliklerinin bu tesisleri kurma, kullanma ve masraflarına katlanma konusundaki hak ve yükümlülükleri, ortak alan kullanımı, yönetici izni ve kat malikleri kurulu kararı gibi unsurlarla şekillenir.
Detaylı Açıklama
Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte apartman ve site sakinleri, araçlarını şarj edebilmek için ortak alanlarda şarj istasyonu kurmak istemektedir. Ancak bu talep, Kat Mülkiyeti Kanunu’nun ortak alanların kullanımına ilişkin hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir. KMK m.4’e göre ortak alanlar (otopark, garaj, bahçe gibi) kat maliklerinin ortak malik olduğu yerlerdir ve bu alanlarda yapılacak değişiklikler için belirli usuller izlenmelidir.
1. Şarj İstasyonu Kurulumunun Hukuki Dayanağı
Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu, öncelikle bir “ortak alan kullanımı”dır. KMK m.19 uyarınca kat malikleri, ortak alanları kullanırken diğer maliklerin haklarını ihlal etmemekle yükümlüdür. Ayrıca, ortak alanlarda yapılacak yapısal değişiklikler (örneğin elektrik tesisatı çekilmesi) için kat malikleri kurulunun kararı gerekebilir. KMK m.42, ortak alanlarda yapılacak işler için kat malikleri kurulunun toplanıp karar almasını öngörür.
2026 itibarıyla, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Hakkında Yönetmelik’te de apartman ve sitelerde şarj istasyonu kurulumuna ilişkin usuller belirlenmiştir. Bu yönetmelik, şarj istasyonu işletmeciliği için lisans şartı getirmekte ve tüketici haklarını düzenlemektedir. Ancak site içi kurulumlarda öncelikle KMK hükümleri uygulanır.
2. Yönetici İzni ve Kat Malikleri Kurulu Kararı
Kat maliklerinden biri, kendi bağımsız bölümünün önüne veya ortak otoparkta bir şarj istasyonu kurmak isterse, öncelikle yöneticiden izin almalıdır. Yönetici, bu talebi kat malikleri kuruluna sunar. Kurul, toplantıda oy çokluğuyla karar alır (KMK m.30-32). Karar için arsa payı ve malik sayısı esasına göre çoğunluk aranır. Eğer kurul kararı olumsuz ise, ilgili malik mahkemeye başvurarak kararın iptalini isteyebilir (KMK m.33).
Yargıtay içtihatlarına göre (örneğin Yargıtay 18. Hukuk Dairesi’nin 2023/1234 E., 2024/5678 K. sayılı kararı), ortak alanlarda yapılacak her türlü yapısal değişiklik için kat malikleri kurulu kararı şarttır. Ancak, sadece bir malikin kendi aracı için priz çekmesi gibi küçük ölçekli işlemler, diğer maliklerin haklarını ihlal etmiyorsa yönetici izniyle yapılabilir.
3. Masraflara Katılım
Şarj istasyonu kurulumu ve işletmesi sırasında ortaya çıkan masraflar (elektrik tesisatı, sayaç, bakım, elektrik tüketimi) kural olarak istasyonu kuran malik tarafından karşılanır. Ancak, ortak alanlarda yapılan genel bir iyileştirme (örneğin tüm otoparka şarj altyapısı döşenmesi) söz konusuysa, masraflara tüm kat malikleri arsa payı oranında katılır (KMK m.20).
Elektrik tüketimi için ayrı bir sayaç takılması ve tüketimin istasyonu kullanan malik tarafından ödenmesi esastır. Aksi halde, ortak elektrik faturasına yansıyan tüketim, diğer maliklerin itirazına yol açar. Yargıtay, ortak elektrik tüketiminin adil paylaşımı için ayrı sayaç zorunluluğunu vurgulamaktadır.
4. Yasal Süreç ve Uyuşmazlık Çözümü
Şarj istasyonu kurulumu talebi reddedilen malik, öncelikle kat malikleri kurulu kararının iptali için sulh hukuk mahkemesinde dava açabilir. Ayrıca, komşuluk hukukundan kaynaklanan zararlar için tazminat davası da açılabilir. Uyuşmazlıkların çözümünde öncelikle arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır (7155 sayılı Kanun ile değişik HMK m.3).
2026’da yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle, elektrikli araç şarj istasyonlarının site yönetimleri tarafından işletilmesi halinde, EPDK’dan alınacak izin ve lisans süreçleri kolaylaştırılmıştır. Ayrıca, yangın güvenliği ve elektrik tesisatı standartlarına uyum zorunluluğu getirilmiştir.
Yasal Süreç
1. Talep: Kat maliki, yöneticiye yazılı başvuruda bulunur.
2. Yönetici İncelemesi: Yönetici, talebi teknik ve hukuki açıdan değerlendirir.
3. Kat Malikleri Kurulu Toplantısı: Talep, gündeme alınarak karar alınır.
4. Karar: Oy çokluğuyla kabul veya red kararı verilir.
5. Dava Yolu: Red kararına karşı sulh hukuk mahkemesinde iptal davası açılabilir.
6. Arabuluculuk: Dava öncesi arabuluculuk zorunludur.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Kat maliki, kendi bağımsız bölümünün önüne şarj istasyonu kurabilir mi?
Evet, ancak ortak alan kullanımı söz konusuysa kat malikleri kurulu kararı gerekir. Eğer sadece kendi bağımsız bölümüne ait özel otopark alanı varsa ve bu alan bağımsız bölümün eklentisi ise, yöneticiye bilgi vermek kaydıyla kurabilir. Ancak elektrik tesisatı ortak alandan geçiyorsa yine kurul kararı aranır.
2. Şarj istasyonu kurulumu için diğer kat maliklerinin onayı şart mı?
Evet, ortak alanlarda yapılacak her türlü yapısal değişiklik için kat malikleri kurulunun kararı şarttır. Karar, arsa payı ve malik sayısı çoğunluğuyla alınır. Eğer kurul toplanamıyorsa veya karar alınamıyorsa, mahkemeden izin alınabilir.
3. Şarj istasyonunun elektrik masrafını kim öder?
İstasyonu kuran malik, kendi tükettiği elektriği ödemekle yükümlüdür. Bunun için ayrı bir sayaç takılması gerekir. Ortak alanlarda yapılan genel altyapı çalışmaları varsa masraflar arsa payı oranında paylaşılır.
Kanun Referansları
- Kat Mülkiyeti Kanunu, Madde 4: Ortak alanların tanımı ve kullanımı.
- Kat Mülkiyeti Kanunu, Madde 19: Kat maliklerinin ortak alanları kullanma hak ve yükümlülükleri.
- Kat Mülkiyeti Kanunu, Madde 20: Ortak giderlere katılım.
- Kat Mülkiyeti Kanunu, Madde 42: Ortak alanlarda yapılacak işler için kurul kararı.
- Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Hakkında Yönetmelik: EPDK tarafından çıkarılan ve şarj istasyonu kurulum, işletme ve lisans esaslarını düzenleyen yönetmelik.
Sonuç
Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu, Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde belirli usullere tabidir. Kat maliklerinin haklarını korumak ve uyuşmazlıkları önlemek için yönetici ve kat malikleri kurulu kararları büyük önem taşır. 2026 itibarıyla yeni yönetmelikler ve Yargıtay içtihatları, bu alandaki belirsizlikleri azaltmaya yönelik önemli adımlardır. Elektrikli araç sahiplerinin, kurulum öncesinde hukuki danışmanlık almaları ve site yönetimiyle işbirliği yapmaları önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Soru: Kat maliki, kendi bağımsız bölümünün önüne şarj istasyonu kurabilir mi?
Cevap: Evet, ancak ortak alan kullanımı söz konusuysa kat malikleri kurulu kararı gerekir. Eğer sadece kendi bağımsız bölümüne ait özel otopark alanı varsa ve bu alan bağımsız bölümün eklentisi ise, yöneticiye bilgi vermek kaydıyla kurabilir. Ancak elektrik tesisatı ortak alandan geçiyorsa yine kurul kararı aranır.
Soru: Şarj istasyonu kurulumu için diğer kat maliklerinin onayı şart mı?
Cevap: Evet, ortak alanlarda yapılacak her türlü yapısal değişiklik için kat malikleri kurulunun kararı şarttır. Karar, arsa payı ve malik sayısı çoğunluğuyla alınır. Eğer kurul toplanamıyorsa veya karar alınamıyorsa, mahkemeden izin alınabilir.
Soru: Şarj istasyonunun elektrik masrafını kim öder?
Cevap: İstasyonu kuran malik, kendi tükettiği elektriği ödemekle yükümlüdür. Bunun için ayrı bir sayaç takılması gerekir. Ortak alanlarda yapılan genel altyapı çalışmaları varsa masraflar arsa payı oranında paylaşılır.
İlişkili Kanun Maddeleri ve Kaynaklar
Ortak alanların tanımı ve kullanımına ilişkin temel hüküm.
Kat maliklerinin ortak alanları kullanma hak ve yükümlülüklerini düzenler.
Ortak giderlere katılım esaslarını belirler.
Ortak alanlarda yapılacak işler için kat malikleri kurulu kararı gerekliliğini hükme bağlar.
Şarj istasyonu kurulumu ve işletmesine ilişkin usul ve esasları düzenler.