İstinaf Başvurusu Yapmayan Tarafın Temyiz Hakkı Var mı?

Kısa Tanım

İstinaf başvurusu yapmayan tarafın temyiz hakkı, kural olarak bulunmamaktadır. Ancak, karşı tarafın istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) tarafından yeniden esas hakkında karar verilmesi halinde, istinaf yoluna başvurmamış olan taraf da bu yeni karara karşı temyiz yoluna başvurabilir. Bu durum, hukuki yarar ve kanun yolu sistematiği çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Detaylı Açıklama

Genel Kural: İstinaf Etmeyen Temyiz Edemez

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile kabul edilen üç dereceli yargılama sisteminde, ilk derece mahkemesi kararlarına karşı önce istinaf, ardından temyiz yolu öngörülmüştür. Kanun yolu sistematiği gereği, bir tarafın ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmemesi halinde, o karar o taraf bakımından kesinleşir. Zira istinaf incelemesinden geçmeyen bir hususun temyiz incelemesine konu edilmesi mümkün değildir. Bu ilke, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarıyla da teyit edilmiştir.

İstisna: Yeniden Esas Hakkında Karar Verilmesi

Ancak, karşı tarafın istinaf başvurusu üzerine BAM, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında bir karar verirse, bu yeni karar her iki taraf için de yeni bir hukuki durum yaratır. Bu durumda, daha önce istinaf yoluna başvurmayan taraf da, aleyhine olan bu yeni karara karşı temyiz yoluna başvurabilir. Çünkü bu taraf, ilk derece kararını istinaf etmemiş olsa da, BAM'ın verdiği yeni karar onun hukuki yararını etkilemektedir.

Yargıtay'ın Güncel Kararları

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2025 tarihli bir kararında (Kaynak #1), istinaf yoluna başvurmayan tarafın temyiz hakkının bulunmadığı, ancak karşı tarafın istinaf başvurusu ile yeniden esas hakkında karar verilmesi durumunda temyiz hakkının doğacağı vurgulanmıştır. Benzer şekilde, Yargıtay'ın diğer daireleri de bu görüşü benimsemektedir.

Hukuki Yararın Önemi

Temyiz yoluna başvurabilmek için hukuki yarar şarttır. İstinaf etmeyen taraf, ilk derece kararını kabullenmiş sayıldığından, bu karara karşı temyizde hukuki yararı yoktur. Ancak BAM'ın yeniden esas hakkında verdiği karar, bu tarafın aleyhine ise, artık hukuki yarar doğar ve temyiz hakkı kazanılır.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• İstinaf başvurusu yapmayan taraf, karşı tarafın istinafı üzerine BAM'ın kararını beklemeden temyiz yoluna gidemez.
• BAM'ın istinaf başvurusunu esastan reddetmesi halinde, istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı doğmaz; sadece istinaf eden taraf temyiz edebilir.
• BAM'ın ilk derece kararını kaldırarak yeniden esas hakkında karar vermesi halinde, her iki taraf da bu kararı temyiz edebilir.

Sonuç

İstinaf başvurusu yapmayan tarafın temyiz hakkı, ancak BAM'ın yeniden esas hakkında karar vermesi halinde doğar. Bu durum, kanun yolu sistematiğinin doğal bir sonucudur ve hukuki yarar ilkesiyle yakından ilişkilidir. Tarafların, hak kaybına uğramamak için süresi içinde istinaf yoluna başvurmaları veya karşı tarafın istinafı sonrası BAM kararını dikkatle takip etmeleri önem arz etmektedir.