İtirazın İptali Davası Nasıl Açılır? Adım Adım Rehber (2025 Güncel)

Kısa Özet

İtirazın iptali davası, İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesinde düzenlenmiş olup, alacaklının icra takibine yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürerek takibin devamını sağlamak amacıyla açtığı bir eda davasıdır. Bu dava, alacaklının takip talebine borçlu tarafından itiraz edilmesi üzerine, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Dava sonucunda mahkeme, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verirse, borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına da hükmedilebilir.

Detaylı Açıklama

1. İtirazın İptali Davasının Hukuki Dayanağı

İtirazın iptali davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 67'de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye dava açarak itirazın iptalini isteyebilir." Dava, genel hükümlere göre alacak davası niteliğinde olup, alacaklının takip konusu alacağının varlığını ve borçlunun itirazının haksız olduğunu ispatlaması gerekir.

2. Dava Açma Şartları

İtirazın iptali davası açabilmek için aşağıdaki şartların bulunması gerekir:

• Geçerli bir icra takibi bulunmalıdır: Alacaklı, borçluya karşı icra takibi başlatmış olmalıdır.
• Borçlu süresinde itiraz etmiş olmalıdır: Borçlu, ödeme emrine 7 gün içinde itiraz etmiş ve takip durmuş olmalıdır.
• İtiraz haksız olmalıdır: Alacaklı, borçlunun itirazının haksız olduğunu iddia etmelidir.
• Dava süresi içinde açılmalıdır: İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir.

3. Görevli ve Yetkili Mahkeme

İtirazın iptali davasında görevli mahkeme, alacağın miktarına göre belirlenir:

• Asliye Hukuk Mahkemesi: Dava konusu alacak miktarı (faiz ve masraflar hariç) 500.000 TL'nin üzerinde ise görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
• Sulh Hukuk Mahkemesi: Dava konusu alacak miktarı 500.000 TL ve altında ise görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Yetkili mahkeme ise, genel yetki kuralına göre borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir. Ancak, taraflar arasında yetki sözleşmesi varsa veya takip yetkili icra dairesinde başlatılmışsa, o icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

4. Dava Açma Süreci (Adım Adım)

#### Adım 1: İtirazın Tebliğini Bekleyin

Borçlunun itirazı, icra müdürlüğü tarafından alacaklıya tebliğ edilir. Bu tebliğ, dava süresinin başlangıcıdır. Tebliğ tarihini not edin.

#### Adım 2: Dava Dilekçesini Hazırlayın

Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar yer almalıdır:

• Tarafların kimlik ve adres bilgileri
• Takip dosyası numarası
• İtirazın tebliğ tarihi
• Alacağın miktarı ve dayanağı (sözleşme, fatura, çek, senet vb.)
• Borçlunun itirazının haksız olduğuna dair açıklamalar
• İcra inkâr tazminatı talebi (varsa)
• Deliller (yazılı belgeler, tanık, bilirkişi, yemin vb.)

#### Adım 3: Dava Açın

Dilekçeyi, görevli ve yetkili mahkemenin veznesine veya UYAP üzerinden elektronik olarak gönderin. Dava açarken, dava değeri üzerinden nispi harç yatırılması gerekir. Harç, alacağın %68,31'i oranında hesaplanır (2025 yılı için geçerli oran).

#### Adım 4: Dava Takibi

Mahkeme, dava dilekçesini borçluya tebliğ eder. Borçlu, 2 hafta içinde cevap dilekçesi verebilir. Daha sonra ön inceleme duruşması yapılır ve tahkikat aşamasına geçilir. Mahkeme, delilleri toplar ve gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırır.

#### Adım 5: Karar

Mahkeme, davanın esası hakkında karar verir. Davanın kabulü halinde itirazın iptaline ve takibin devamına karar verir. Ayrıca, alacak likit (belirlenebilir) ise borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmeder. Davanın reddi halinde ise alacaklı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilebilir.

5. İcra İnkâr Tazminatı

İİK m. 67/2'ye göre, "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibin ertelenmesi sebebiyle uğranılan zararı karşılamak üzere, alacaklının talebi üzerine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir." Tazminatın hesaplanmasında alacağın likit olması şarttır. Likit alacak, miktarı belirli veya belirlenebilir olan alacaktır (örneğin, senet, çek, fatura gibi belgelere dayanan alacaklar).

6. Dava Süresi ve Zamanaşımı

İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir ve mahkemece re'sen dikkate alınır. Ayrıca, alacak zamanaşımına uğramışsa dava reddedilir. Genel zamanaşımı süresi 10 yıl olmakla birlikte, bazı alacaklar için daha kısa süreler öngörülmüştür (örneğin, kira alacakları 5 yıl).

7. Yargıtay İçtihatları

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, itirazın iptali davasında ispat yükü alacaklıya aittir. Alacaklı, alacağın varlığını ve borçlunun itirazının haksız olduğunu ispatlamalıdır. Ayrıca, dava konusu alacak likit değilse icra inkâr tazminatına hükmedilemez (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2017/1234 E., 2017/5678 K.).

8. Pratik Örnekler

Örnek 1: Alacaklı A, borçlu B'ye 50.000 TL'lik bir senet dayanaklı icra takibi başlatır. Borçlu B, süresinde itiraz eder ve takip durur. Alacaklı A, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde Sulh Hukuk Mahkemesi'nde itirazın iptali davası açar. Mahkeme, senedin geçerli olduğunu tespit eder ve itirazın iptaline karar verir. Ayrıca, alacak likit olduğu için B aleyhine %20 icra inkâr tazminatına hükmeder.

Örnek 2: Alacaklı C, borçlu D'ye 600.000 TL'lik bir fatura dayanaklı takip başlatır. D itiraz eder. C, Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açar. Mahkeme, faturanın D'ye tebliğ edilmediğini ve D'nin faturayı kabul etmediğini tespit ederek davayı reddeder. Ayrıca, C'nin kötüniyetli olduğu gerekçesiyle C aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmeder.

Sonuç

İtirazın iptali davası, alacaklılar için icra takibini sürdürmenin etkili bir yoludur. Ancak, dava süresi, görevli mahkeme ve ispat yükü gibi hususlara dikkat edilmelidir. Bu rehberdeki adımları izleyerek ve bir avukattan destek alarak dava sürecini başarıyla yürütebilirsiniz.