Kripto Varlıkların Boşanmada Mal Rejimi Tasfiyesine Dahil Edilmesi: Edinilmiş Mal Sayılma Koşulları ve Değer Tespiti (2026 Güncel Rehber)

Kısa Özet

Kripto varlıklar (Bitcoin, Ethereum vb.), Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 219. maddesi kapsamında, evlilik birliği içinde edinilmiş olmaları koşuluyla edinilmiş mal olarak kabul edilir ve boşanmada mal rejimi tasfiyesine dahil edilir. Bu rehberde, kripto varlıkların hangi koşullarda tasfiyeye konu olacağı, değer tespitinin nasıl yapılacağı ve Yargıtay'ın güncel yaklaşımı adım adım açıklanmaktadır.

Detaylı Açıklama

1. Kripto Varlıkların Hukuki Niteliği ve Mal Rejimi İlişkisi

Kripto varlıklar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında henüz tam olarak sınıflandırılmamış olsa da, Yargıtay içtihatlarında malvarlığı değeri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, evlilik birliği içinde edinilen kripto varlıklar, TMK'nın 219. maddesi uyarınca edinilmiş mal sayılır. Edinilmiş mal rejimi, eşlerin evlilik süresince çalışmaları karşılığında elde ettikleri gelirler ve bu gelirlerle alınan değerleri kapsar.

2. Edinilmiş Mal Sayılma Koşulları

Bir kripto varlığın tasfiyeye dahil edilebilmesi için şu koşulların varlığı gereklidir:

• Edinim Zamanı: Kripto varlık, evlilik birliği içinde (evlilik tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar) edinilmiş olmalıdır. Evlilik öncesinde veya boşanma davası açıldıktan sonra edinilen varlıklar kural olarak tasfiyeye dahil edilmez.
• Edinim Kaynağı: Varlık, eşin çalışması karşılığında elde ettiği gelirlerle (maaş, ticari kazanç, serbest meslek geliri vb.) veya kişisel malın geliriyle alınmış olmalıdır. Miras veya bağış yoluyla edinilen kripto varlıklar kişisel mal sayılır ve tasfiyeye dahil edilmez (TMK m. 220).
• İspat: Kripto varlığın varlığı ve edinim koşulları, taraflarca sunulan delillerle (borsa kayıtları, cüzdan hareketleri, banka transferleri, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi) ispatlanmalıdır.

3. Değer Tespiti

Kripto varlıkların değeri, tasfiye tarihindeki piyasa değeri üzerinden belirlenir. Değer tespitinde şu yöntemler kullanılabilir:

• Borsa Kayıtları: Kripto varlığın alım-satım işlemlerinin gerçekleştiği borsa platformlarındaki kayıtlar esas alınır.
• Cüzdan Bakiyesi: Dijital cüzdanlardaki varlık miktarı ve o tarihteki fiyatı dikkate alınır.
• Bilirkişi İncelemesi: Gerekli durumlarda mahkeme, kripto varlık uzmanı bilirkişi aracılığıyla değer tespiti yaptırabilir.
• Ortalama Fiyat: Farklı borsalardaki fiyat farklılıkları göz önünde bulundurularak ortalama bir değer belirlenebilir.

4. Yargıtay'ın Güncel Yaklaşımı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu'nun son dönem kararlarında (2022-2026), kripto varlıkların mal rejimi tasfiyesinde dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Özellikle:

• Kripto varlığın edinilmiş mal olduğunun ispatı halinde, tasfiye sırasında diğer eşin katılma alacağı hakkı doğar.
• Kripto varlığın değerinin tespitinde, boşanma davasının açıldığı tarih değil, tasfiye tarihinin esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
• Gizlenen veya kaçırılan kripto varlıklar için TMK m. 229 kapsamında ekişmeli mal hükümleri uygulanabilir.

5. Yasal Süreç ve İspat Yükü

Boşanma davasında kripto varlıkların tasfiyesi için:

1. Dava Açma: Boşanma veya mal rejiminin tasfiyesi davası açılırken, kripto varlıkların da tasfiyeye dahil edilmesi talep edilmelidir.

2. Delil Sunma: Kripto varlığın varlığına ilişkin deliller (borsa hesap dökümleri, cüzdan adresleri, işlem kayıtları) mahkemeye sunulmalıdır.

3. Bilirkişi Raporu: Mahkeme, kripto varlığın değerini belirlemek için bilirkişi atayabilir.

4. Karar: Mahkeme, kripto varlığın edinilmiş mal olduğuna karar verirse, tasfiye sırasında diğer eşin katılma alacağı hesaplanır.

6. Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Kripto varlıkların anonim yapısı nedeniyle ispat zorlukları yaşanabilir; bu nedenle erken tedbir talepleri (ihtiyati haciz, cüzdan dondurma) önemlidir.
• Yurt dışı borsalarda tutulan varlıklar için milletlerarası hukuk boyutu gündeme gelebilir.
• Kripto varlıkların değeri yüksek dalgalanma gösterebileceğinden, tasfiye tarihinin doğru belirlenmesi kritiktir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Kripto varlıklarımı boşanma davasında gizleyebilir miyim?

Hayır. Kripto varlıkların gizlenmesi, TMK m. 229 kapsamında ekişmeli mal olarak değerlendirilir ve diğer eşin katılma alacağı hakkı, gizlenen varlıkların değeri üzerinden hesaplanır. Ayrıca, mahkeme gizlenen varlıkların ortaya çıkarılması için bilirkişi incelemesi yaptırabilir ve gerekirse yurt dışı borsalardan bilgi talep edebilir.

2. Evlilik öncesinde alınan kripto varlıklar boşanmada paylaşılır mı?

Kural olarak hayır. Evlilik öncesinde edinilen kripto varlıklar kişisel mal sayılır ve tasfiyeye dahil edilmez. Ancak, evlilik içinde bu varlıkların gelirleri (örneğin, staking getirileri) edinilmiş mal olarak kabul edilebilir. Ayrıca, kişisel malın evlilik içinde gelir getirmesi halinde, bu gelirler tasfiyeye konu olabilir.

Kanun Referansları

• Türk Medeni Kanunu, Madde 219: Edinilmiş mal rejimi kapsamında hangi malların edinilmiş mal sayılacağı düzenlenmiştir.
• Türk Medeni Kanunu, Madde 220: Kişisel malların kapsamı belirtilmiştir.
• Türk Medeni Kanunu, Madde 229: Ekişmeli mal hükümleri, gizlenen varlıkların tasfiyeye dahil edilmesini sağlar.
• Türk Medeni Kanunu, Madde 235: Katılma alacağının hesaplanması ve tasfiye usulü düzenlenmiştir.

Sonuç

Kripto varlıklar, evlilik birliği içinde edinildiği takdirde edinilmiş mal olarak kabul edilir ve boşanmada mal rejimi tasfiyesine dahil edilir. Değer tespiti, piyasa değeri üzerinden yapılır ve Yargıtay içtihatları bu yöndedir. Boşanma sürecinde kripto varlıkların doğru şekilde beyan edilmesi ve delillendirilmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından kritik önem taşır.