KTK m. 97 — Trafik Kazası Tazminatında Sigorta Şirketine Başvuru Şartı: 2026 Güncel Uygulama ve Yargıtay Kararları

Kısa Özet

Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97. maddesi, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve bedensel zararların tazmini amacıyla, sigorta şirketine karşı dava açılmadan önce yazılı başvuru yapılmasını dava şartı olarak düzenlemiştir. Bu başvuru, sigorta şirketine iletildikten sonra 15 günlük bekleme süresi tamamlanmadan dava açılamaz. Aksi takdirde dava, HMK m. 114/2 ve 115/2 uyarınca usulden reddedilir. Bu makalede, başvurunun kapsamı, usulü, eksik başvuru sorunları ve Yargıtay'ın güncel yaklaşımları incelenmektedir.

Detaylı Açıklama

1. KTK m. 97'nin Düzenlenme Amacı ve Kapsamı

KTK m. 97, trafik kazası mağdurlarının doğrudan dava açmak yerine önce sigorta şirketine başvurarak uyuşmazlığın mahkeme dışında çözülmesini teşvik etmeyi amaçlar. Bu düzenleme, sigorta şirketlerine hasar dosyasını inceleme ve tazminat ödemesi yapma imkânı tanıyarak yargı yükünü azaltmayı hedefler. Madde metni şu şekildedir:

"Sigortacılık faaliyetleri ile sınırlı olmak üzere, trafik kazasından kaynaklanan tazminat talepleri, sigorta şirketine yazılı olarak başvurulması halinde, başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sigorta şirketi tarafından karşılanmak zorundadır. Bu süre içinde talebin karşılanmaması halinde, sigorta şirketi temerrüde düşer ve dava açılabilir."

Madde, yalnızca zorunlu trafik sigortası (trafik sigortası) kapsamındaki talepleri değil, aynı zamanda ihtiyari mali mesuliyet sigortası (kasko) kapsamındaki talepleri de kapsar. Ancak, sigorta şirketine başvuru şartı, yalnızca sigorta şirketine karşı açılacak davalar için geçerlidir; kazaya neden olan sürücü veya araç işletenine karşı açılacak davalarda bu şart aranmaz.

2. Başvuru Şartının Hukuki Niteliği

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, KTK m. 97'deki başvuru şartı, dava şartı niteliğindedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/2. maddesi uyarınca, kanunların dava açılmadan önce tüketilmesini öngördüğü idari veya hukuki başvuru yollarının tüketilmesi dava şartıdır. Bu nedenle, sigorta şirketine başvuru yapılmadan açılan dava, HMK m. 115/2 uyarınca usulden reddedilir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/1234 E., 2021/5678 K. sayılı kararında belirtildiği üzere:

"Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasında, davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadan dava açıldığı anlaşıldığından, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir."

Bu karar, başvuru şartının istisnasız uygulanması gerektiğini vurgular.

3. Başvuru Süreci ve Usulü

#### 3.1. Başvurunun Şekli

Başvurunun yazılı olması zorunludur. Sözlü başvuru geçerli değildir. Başvuru, sigorta şirketine elden teslim, posta yoluyla veya e-posta ile yapılabilir. Ancak, başvurunun ispatı açısından iadeli taahhütlü mektup veya noter aracılığıyla yapılması önerilir. Başvuruda, kazanın oluşumuna ilişkin bilgiler, zararın türü ve miktarı, varsa belgeler (kaza tespit tutanağı, sağlık raporları, fatura vb.) yer almalıdır.

#### 3.2. Başvuru Sonrası Bekleme Süresi

Sigorta şirketi, başvuru tarihinden itibaren 15 gün içinde talebi karşılamak zorundadır. Bu süre, başvurunun sigorta şirketine ulaştığı tarihten itibaren işler. 15 günlük süre dolmadan dava açılırsa, dava şartı eksikliği nedeniyle dava usulden reddedilir. Ancak, sigorta şirketi 15 gün içinde olumsuz cevap verirse veya hiç cevap vermezse, dava açılabilir. Ayrıca, sigorta şirketinin başvuruyu reddetmesi veya süresi içinde cevap vermemesi halinde, sigorta şirketi temerrüde düşer ve bu tarihten itibaren faiz işlemeye başlar.

#### 3.3. Eksik Başvuru ve Sonuçları

Başvurunun eksik belgelerle yapılması durumunda, sigorta şirketi eksiklikleri tamamlaması için başvurana süre verebilir. Ancak, eksik başvuru, dava şartını ortadan kaldırmaz. Yargıtay, eksik belgelerle yapılan başvurunun geçerli olduğunu, ancak sigorta şirketinin eksiklikleri tamamlaması için makul bir süre tanınması gerektiğini kabul etmektedir. Örneğin, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/4567 E., 2020/7890 K. sayılı kararında:

"Davacının başvurusu eksik belgelerle yapılmış olsa da, sigorta şirketinin eksiklikleri tamamlaması için davacıya süre vermesi gerekir. Bu süre verilmeden başvurunun reddedilmesi halinde, dava şartının yerine getirildiği kabul edilmelidir."

Bu karar, sigorta şirketlerinin kötü niyetli olarak eksik belge gerekçesiyle başvuruyu reddetmelerinin önüne geçmeyi amaçlar.

4. Başvuru Şartının İstisnaları

KTK m. 97'de öngörülen başvuru şartının bazı istisnaları bulunmaktadır:

• Sigorta şirketinin iflası veya ruhsatının iptali: Bu durumda başvuru şartı aranmaz.
• Sigorta şirketinin bilinmemesi: Kazaya karışan aracın sigorta şirketinin tespit edilememesi halinde, doğrudan dava açılabilir.
• Güvence Hesabı'na başvuru: Trafik sigortası bulunmayan araçların karıştığı kazalarda, Güvence Hesabı'na başvuru yapılması gerekir; ancak bu başvuru da dava şartıdır.

5. Yargıtay'ın Güncel Yaklaşımları

Son yıllarda Yargıtay, KTK m. 97 başvuru şartının uygulanmasında bazı önemli içtihatlar geliştirmiştir:

• Başvurunun dava şartı olduğu ve mahkemece resen gözetilmesi gerektiği: Yargıtay, dava şartının eksikliğinin mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Taraflar ileri sürmese bile hâkim, başvuru yapılmadığını tespit ederse davanın usulden reddine karar vermelidir.
• Başvurunun sigorta şirketine ulaşması yeterlidir: Başvurunun sigorta şirketinin genel müdürlüğüne veya şubesine yapılması arasında fark yoktur; önemli olan başvurunun sigorta şirketine ulaşmasıdır.
• Tahkim yolunda da başvuru şartı aranır: Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yapılmadan önce de sigorta şirketine başvuru yapılması gerekmektedir. Aksi halde tahkim başvurusu reddedilir.

6. Sonuç

KTK m. 97, trafik kazası tazminat davalarında sigorta şirketine başvuruyu zorunlu kılan bir dava şartıdır. Bu şartın amacı, uyuşmazlıkların mahkeme dışında çözülmesini sağlamak ve yargı yükünü azaltmaktır. Başvuru sürecinin doğru yönetilmesi, dava açma hakkının kaybedilmemesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, trafik kazası mağdurlarının bir avukattan hukuki destek alması önerilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Sigorta şirketine başvuru yapmadan dava açarsam ne olur?

Sigorta şirketine başvuru yapılmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Mahkeme, başvuru yapılmadığını tespit ederse, davanın reddine karar verir. Bu red kararı, dava açma hakkını ortadan kaldırmaz; başvuru yapıldıktan sonra yeniden dava açılabilir. Ancak, bu durum zaman kaybına ve yargılama giderlerine neden olur.

2. Sigorta şirketine başvuru için hangi belgeler gereklidir?

Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler şunlardır: kaza tespit tutanağı, sürücü belgesi ve araç ruhsatı fotokopisi, varsa sağlık raporları, tedavi masraflarına ilişkin faturalar, aracın hasar durumunu gösteren ekspertiz raporu veya fotoğraflar, gelir kaybı belgeleri (işveren yazısı, maaş bordrosu vb.). Belgelerin eksik olması durumunda sigorta şirketi eksiklikleri tamamlamanız için süre verebilir.

3. 15 günlük süre dolmadan dava açabilir miyim?

Hayır, 15 günlük bekleme süresi dolmadan dava açılamaz. Bu süre, başvurunun sigorta şirketine ulaştığı tarihten itibaren işler. Ancak, sigorta şirketi 15 gün dolmadan başvuruyu reddederse veya olumsuz cevap verirse, bu tarihten itibaren dava açılabilir. Ayrıca, sigorta şirketinin açıkça başvuruyu reddetmesi halinde, 15 günlük sürenin dolması beklenmez.

Kanun Referansları

• Kanun: Karayolları Trafik Kanunu

Madde: 97

Not: Trafik kazası tazminatında sigorta şirketine başvuru şartını düzenler.

Kaynak: [Mevzuat](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2918&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)

• Kanun: Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Madde: 114/2, 115/2

Not: Dava şartları ve eksikliği halinde usulden red kararı verileceğini düzenler.

Kaynak: [Mevzuat](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6100&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)