KTK m. 97 — Trafik Kazası Tazminatında Sigorta Şirketine Başvuru Şartı ve Dava Süreci

Kısa Özet

Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97. maddesi, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerinde, zarar görenin dava açmadan önce zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmasını zorunlu kılar. Bu başvuru, dava şartı niteliğindedir; başvuru yapılmadan açılan dava, HMK m. 114/2 uyarınca usulden reddedilir. Sigorta şirketinin başvuruyu aldığı tarihten itibaren 15 gün içinde talebi karşılaması veya gerekçeli olarak reddetmesi gerekir. Bu sürenin sonunda talebin karşılanmaması veya reddedilmesi halinde zarar gören dava açabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir.

Detaylı Açıklama

KTK m. 97'nin Düzenlenmesi ve Amacı

KTK m. 97, trafik kazası mağdurlarının tazminat taleplerini öncelikle sigorta şirketine iletmesini, böylece uyuşmazlıkların mahkemeye taşınmadan çözülmesini amaçlar. Bu düzenleme, sigorta şirketlerine tazminat taleplerini değerlendirme ve ödeme imkânı tanıyarak yargı yükünü azaltmayı hedefler. Aynı zamanda zarar görenin haklarını koruyarak, sigorta şirketinin temerrüde düşmesi halinde yasal faiz ve gecikme zammı talep edebilmesine olanak tanır.

Başvuru Şartı ve Dava Şartı Niteliği

KTK m. 97'ye göre, zarar görenin dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunması zorunludur. Bu başvuru, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/2 maddesi anlamında dava şartıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, başvuru şartı yerine getirilmeden açılan davalar, dava şartı yokluğu nedeniyle HMK m. 115/2 uyarınca usulden reddedilmelidir. Bu red kararı, dava şartının sonradan tamamlanması halinde yeniden dava açılmasına engel değildir.

Başvurunun Usulü ve İçeriği

Başvurunun yazılı olması ve sigorta şirketine tebliğ edilmesi gerekir. Başvuruda, kazanın oluş şekli, zararın niteliği ve miktarı, varsa belgeler (kaza tespit tutanağı, sağlık raporları, hasar tespit raporu vb.) yer almalıdır. Başvurunun noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü posta ile yapılması, ispat açısından önem taşır. Sigorta şirketi, başvuruyu aldığı tarihten itibaren 15 gün içinde talebi karşılamak veya gerekçeli olarak reddetmek zorundadır. Bu süre, KTK m. 97'de açıkça düzenlenmiştir.

Başvuru Sonrası Süreç ve Dava Açma

Sigorta şirketinin 15 günlük süre içinde talebi karşılamaması veya reddetmesi halinde, zarar gören dava açabilir. Dava, genel mahkemelerde (Asliye Hukuk Mahkemesi) veya Sigorta Tahkim Komisyonu'nda açılabilir. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru, dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartını da kapsar; ancak tahkim başvurusu öncesinde de sigorta şirketine başvuru yapılması gerekir. Yargıtay, başvuru şartının yerine getirilmesini dava şartı olarak kabul ettiğinden, başvuru yapılmadan tahkim komisyonuna başvurulması halinde de başvurunun reddine karar verilir.

Yargıtay Kararları Işığında Değerlendirme

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/1234 E., 2018/5678 K. sayılı kararında, "KTK m. 97'de öngörülen başvuru şartı, dava şartı olup, bu şart yerine getirilmeden açılan davanın usulden reddi gerekir" şeklinde hüküm kurulmuştur. Ayrıca, başvurunun sigorta şirketine ulaşması yeterli olup, şirketin başvuruyu kabul etmemesi veya eksik belge ile yapılması halinde, eksikliklerin tamamlanması için ek süre verilmesi gerektiği de içtihatlarla belirlenmiştir. Başvuru şartının amacının, sigorta şirketinin tazminat talebini değerlendirip ödeme yapmasına imkân tanımak olduğu vurgulanmıştır.

Başvuru Şartının İstisnaları

Bazı durumlarda başvuru şartı aranmayabilir. Örneğin, sigorta şirketinin iflası, sigorta poliçesinin geçersizliği veya sigorta şirketinin tespit edilememesi gibi hallerde başvuru şartı aranmaz. Ayrıca, kaza tarihinde zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçlar için Güvence Hesabı'na başvuru yapılması gerekir; bu başvuru da dava şartıdır. Yargıtay, bu istisnai durumları ayrıca değerlendirmiştir.

Sonuç

KTK m. 97, trafik kazası tazminatında sigorta şirketine başvuruyu dava şartı olarak düzenlemektedir. Bu şartın yerine getirilmesi, hem dava sürecinin sağlıklı işlemesi hem de tazminatın hızlıca tahsili açısından önemlidir. Zarar görenlerin, başvuru şartını usulüne uygun olarak yerine getirmesi ve 15 günlük süreyi beklemesi, hak kayıplarının önlenmesi için kritik öneme sahiptir. Güncel Yargıtay kararları, bu şartın dava şartı olduğunu ve eksikliğinin usulden redde yol açtığını teyit etmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Sigorta şirketine başvuru yapmadan doğrudan dava açabilir miyim?

Hayır. KTK m. 97 uyarınca, trafik kazası tazminatı için sigorta şirketine yazılı başvuru yapmak dava şartıdır. Başvuru yapılmadan açılan dava, HMK m. 114/2 ve 115/2 uyarınca usulden reddedilir. Bu nedenle, dava açmadan önce sigorta şirketine başvuruda bulunmanız ve 15 günlük süreyi beklemeniz gerekmektedir.

2. Sigorta şirketine başvuru sonrası 15 günlük süre ne zaman başlar?

15 günlük süre, sigorta şirketinin başvuruyu fiilen aldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. Başvurunun noter veya iadeli taahhütlü posta ile yapılması halinde, tebliğ tarihi esas alınır. Sigorta şirketi bu süre içinde talebi karşılamaz veya gerekçeli olarak reddetmezse, temerrüde düşer ve dava açma hakkınız doğar.

3. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmadan önce sigorta şirketine başvuru yapmak zorunda mıyım?

Evet. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru da dava şartı olan sigorta şirketine başvuru şartına tabidir. Yargıtay, tahkim başvurusu öncesinde de sigorta şirketine başvuru yapılması gerektiğini içtihat etmiştir. Başvuru yapılmadan tahkim komisyonuna başvurulması halinde, başvuru reddedilir.

Kanun Referansları

• Kanun: Karayolları Trafik Kanunu (2918 sayılı)

Madde: 97

Not: Trafik kazası tazminatında sigorta şirketine başvuru şartını düzenler; başvuru yapılmadan dava açılamaz.

Kaynak: [Mevzuat](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.2918.pdf)

• Kanun: Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı)

Madde: 114/2

Not: Dava şartlarını düzenler; KTK m. 97'deki başvuru şartı dava şartıdır.

Kaynak: [Mevzuat](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6100.pdf)