Kısa Özet
Boşanma davası, evlilik birliğinin yasal olarak sonlandırılması amacıyla Aile Mahkemesi bünyesinde açılan bir dava türüdür. Dava süreci, usulüne uygun hazırlanmış bir boşanma dilekçesinin yetkili mahkemeye sunulması ve gerekli yargılama harçlarının ödenmesi ile başlar.
Dava Nedir?
Boşanma davası, Türk Medeni Kanunu'nda yer alan boşanma sebeplerinden (zina, hayata kast, suç işleme, terk, akıl hastalığı veya evlilik birliğinin sarsılması) birine dayanarak açılan ve evliliğin hakim kararıyla feshedilmesini talep eden davadır. Boşanma davaları genel olarak Anlaşmalı Boşanma ve Çekişmeli Boşanma olmak üzere ikiye ayrılır.
Kimler Açabilir?
Evli olan ve boşanma nedenlerinden en az birinin gerçekleştiğini iddia eden eşlerden her biri tek başına çekişmeli boşanma davası açabilir. Anlaşmalı boşanma davası ise eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi ile açılır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Görevli Mahkeme: Boşanma davalarında mutlak görevli mahkeme Aile Mahkemesi'dir. Aile mahkemesinin bulunmadığı adliyelerde dava Asliye Hukuk Mahkemesi'nde (Aile Mahkemesi sıfatıyla) açılır.
- Yetkili Mahkeme: Eşlerden birinin yerleşim yeri (ikametgahı) veya boşanma davasının açılmasından önce eşlerin son defa 6 aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Gerekli Belgeler
1. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi
2. Boşanma Dilekçesi (2 nüsha halinde hazırlanmalıdır)
3. Anlaşmalı Boşanma Protokolü (Eğer dava anlaşmalı açılacaksa, her iki tarafça imzalanmış protokol)
4. Varsa İddiaları Destekleyici Deliller (Mesaj kayıtları, darp raporları, otel kayıtları vb.)
5. Harç ve Gider Avansı Makbuzu (Adliye veznesine yatırılacaktır)
Dava Süreci
1. Dilekçenin Tevzi Edilmesi: Hazırlanan dilekçe adliye ön bürosuna teslim edilir, harçlar yatırılır ve dava esas numarası alır.
2. Dilekçeler Aşaması (Çekişmeli Davalarda): Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf cevap verir, davacı cevaba cevap verir ve davalı ikinci cevap dilekçesini sunar.
3. Ön İnceleme Duruşması: Hakim tarafların anlaşıp anlaşamayacağını sorar, uyuşmazlık noktalarını tespit eder.
4. Tahkikat Aşaması: Deliller toplanır, tanıklar dinlenir, bilirkişi incelemesi yapılır.
5. Karar Aşaması: Hakim toplanan deliller doğrultusunda boşanmaya veya davanın reddine karar verir.
Masraflar Hakkında Genel Bilgi
Boşanma davası açarken başvurma harcı, karar ve ilam harcı ile tebligat ve müzekkere yazışmaları için gider avansı ödenir. 2026 yılı itibarıyla ortalama başlangıç dava masrafı 2.000 TL - 3.500 TL civarındadır. Davanın uzamasına ve delil türlerine göre ek giderler oluşabilir. Davayı kazanan taraf, yaptığı masrafları karşı taraftan tahsil edebilir.
Dilekçe Hakkında Açıklama
Dilekçe, davanın temelidir. Hukuki terimlerle net bir şekilde yazılmalı, talepler (velayet, nafaka, maddi-manevi tazminat) açıkça belirtilmelidir. Usul kurallarına aykırı yazılmış bir dilekçe, davanın reddedilmesine yol açabilir. Bu nedenle dilekçe yazarken bir avukattan destek alınması büyük önem arz eder.
Sık Sorulan Sorular
Soru: Anlaşmalı boşanma davası ne kadar sürer?
Cevap: Anlaşmalı boşanma davaları tarafların uzlaşması sebebiyle genellikle tek celsede sonuçlanır ve ortalama 1 ila 3 ay içerisinde kesinleşir.
Soru: Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?
Cevap: Çekişmeli boşanma davaları, tarafların delillerinin toplanması, tanıkların dinlenmesi ve iddiaların incelenmesi gibi süreçler nedeniyle ortalama 1.5 - 3 yıl sürebilmektedir.
İlişkili Kanun Maddeleri ve Kaynaklar
Evlilik birliğinin sarsılması nedeniyle boşanma şartlarını ve anlaşmalı boşanmayı düzenler.