Kısa Özet
İş kazası tazminat davası dilekçesi, işverenin sorumluluğunu ortaya koyan, kazanın oluş şeklini, kusur durumunu, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarını ve delilleri içeren resmi bir hukuki belgedir. Dilekçenin usulüne uygun hazırlanması, davanın seyri ve hak kaybı yaşanmaması açısından kritiktir. Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatı ve Yargıtay içtihatları ışığında, iş kazası tazminat davası dilekçesinin nasıl yazılacağını, dikkat edilmesi gereken hususları ve örnek bir dilekçeyi bulacaksınız.
Detaylı Açıklama
İş kazası, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle veya görevi gereği bir başka yere gönderilmesi sırasında meydana gelen ve bedenen veya ruhen zarara uğratan olaylar iş kazasıdır. İş kazası sonucu işçi yaralanabilir, sürekli iş göremez hale gelebilir veya hayatını kaybedebilir. Bu durumda işçi veya yakınları, işverenden maddi (destekten yoksun kalma, iş gücü kaybı, tedavi masrafları) ve manevi tazminat talep edebilir. Bu taleplerin yargıya taşınması için bir dava dilekçesi ile dava açılması gerekir.
İş kazası tazminat davası, niteliği itibarıyla bir haksız fiil davasıdır ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümlerine tabidir. Ancak işçi-işveren ilişkisinden kaynaklandığı için İş Mahkemeleri'nde görülür. Dilekçenin, HMK'da öngörülen dava dilekçesi unsurlarını taşıması zorunludur. Ayrıca, iş kazasına ilişkin özel düzenlemeler (5510 sayılı Kanun, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu) ve Yargıtay'ın yerleşik kararları doğrultusunda bazı hususlara dikkat edilmelidir.
Dilekçede Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesi uyarınca dava dilekçesinde şu unsurlar bulunmalıdır:
* Mahkeme adı: Görevli ve yetkili İş Mahkemesi'nin belirtilmesi.
* Davacı ve davalı bilgileri: Ad, soyad, TC kimlik numarası, adres. Davalı işverenin tam unvanı ve adresi.
* Dava konusu: İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebi.
* Dava değeri: Talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarları (belirsiz alacak davası olarak açılabilir).
* Olayların açıklaması: Kaza tarihi, yeri, oluş şekli, işçinin görevi, kusur durumu, zararın niteliği.
* Hukuki sebepler: Dayanılan kanun maddeleri (TBK, 5510, İSG Kanunu vb.).
* Deliller: Tanık, bilirkişi, yazılı belgeler, SGK kayıtları, hastane raporları, işyeri kayıtları, kamera görüntüleri.
* Talep sonucu: Maddi ve manevi tazminat miktarları, faiz ve yargılama giderleri talebi.
* İmza: Davacı veya vekili tarafından imzalanmalıdır.
Dilekçe Yazımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
1. Görevli ve Yetkili Mahkeme: İş kazası davalarında görevli mahkeme İş Mahkemesi'dir. Yetkili mahkeme ise genel olarak davalı işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer mahkemesidir. Ancak işçinin ikametgahı da yetkili olabilir (HMK m.14).
2. Zamanaşımı: İş kazasından kaynaklanan tazminat davaları, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde 10 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.72). Ancak ceza zamanaşımı süreleri de dikkate alınmalıdır.
3. Kusur Durumu: İşverenin kusuru, işçinin kusuru, üçüncü kişilerin kusuru ayrıntılı şekilde belirtilmeli; bilirkişi raporu ile desteklenmelidir.
4. Maddi Tazminat Hesabı: İş gücü kaybı, tedavi masrafları, kazanç kaybı, destekten yoksun kalma gibi kalemler ayrı ayrı gösterilmeli; hesaplama yöntemi (aktüerya) açıklanmalıdır.
5. Manevi Tazminat: İşçinin veya yakınlarının duyduğu acı, elem, ıstırap; olayın ağırlığı, tarafların ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınarak talep edilmelidir. Yargıtay, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması gerektiğini vurgular.
6. Belirsiz Alacak Davası: Tazminat miktarı tam olarak belirlenemiyorsa, belirsiz alacak davası açılabilir. Bu durumda dava dilekçesinde asgari bir miktar gösterilip, ıslah ile artırılabilir.
7. SGK Rücu Davası: SGK, işçiye ödediği geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik geliri ve tedavi masraflarını işverene rücu eder. Bu nedenle dava dilekçesinde SGK'nın rücu hakkı saklı tutulmalıdır.
8. Arabuluculuk: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, iş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. Arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamazsa dava açılabilir.
Örnek Dilekçe
Aşağıda, 2026 yılı güncel mevzuatına uygun, örnek bir iş kazası tazminat davası dilekçesi yer almaktadır. Bu örnek, somut olaya göre uyarlanmalıdır.
```
... İŞ MAHKEMESİ'NE
DAVACI: [Ad Soyad] - [TC Kimlik No] - [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] - [Baro Sicil No] - [Adres]
DAVALI: [İşverenin Tam Unvanı] - [Adres]
KONU: İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
1. Müvekkilimiz, davalı işveren nezdinde [tarih] tarihinden itibaren [görev] olarak çalışmaktadır. İş sözleşmesi halen devam etmektedir.
2. [Tarih] tarihinde, müvekkilimiz işyerinde [iş tanımı] yaparken, davalı işverenin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almaması nedeniyle [kaza oluş şekli] meydana gelmiştir. Kaza sonucu müvekkilimiz [yaralanma/uzuv kaybı/vb.] zarara uğramıştır.
3. Kaza, davalı işverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'ndan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklanmıştır. İşveren, gerekli eğitimi vermemiş, koruyucu ekipman sağlamamış, risk değerlendirmesi yapmamıştır.
4. Müvekkilimiz, kaza nedeniyle [hastane adı]'nda tedavi görmüş, [tarih] tarihli maluliyet raporu ile %[oran] sürekli iş göremezlik tespit edilmiştir. Bu nedenle iş gücü kaybına uğramış, tedavi masrafları yapmış ve çalışma hayatında önemli kayıplar yaşamıştır.
5. Müvekkilimiz, kaza nedeniyle büyük acı ve elem duymuş, psikolojik olarak yıpranmıştır. Manevi tazminat talebimiz bu acının bir nebze olsun giderilmesine yöneliktir.
HUKUKİ SEBEPLER: 6098 sayılı TBK m.49, 54, 56, 72; 5510 sayılı Kanun m.13, 21; 6331 sayılı Kanun; 6100 sayılı HMK; 7036 sayılı Kanun.
DELİLLER: SGK kayıtları, işyeri özlük dosyası, tanık beyanları, hastane raporları, maluliyet raporu, bilirkişi incelemesi, keşif, kamera kayıtları, yazışmalar.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; müvekkilimizin uğradığı maddi zararlar için şimdilik [tutar] TL maddi tazminatın (belirsiz alacak davası olarak) ve [tutar] TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
```
Yargıtay Kriterleri
Yargıtay, iş kazası tazminat davalarında şu ilkeleri benimsemiştir:
* İşverenin sorumluluğu için kusurunun bulunması gerekir; ancak ağırlaştırılmış sebep sorumluluğu halleri de vardır.
* Maddi tazminat hesabında, işçinin kaza tarihindeki yaşı, bakiye ömrü, geliri, maluliyet oranı dikkate alınır.
* Manevi tazminat takdirinde, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyo-ekonomik durumu, işçinin çektiği acı ve ıstırap ölçüt alınır.
* SGK tarafından yapılan ödemeler, maddi tazminattan indirilir; ancak manevi tazminattan indirilmez.
* İşçinin müterafik kusuru (birlikte kusuru) varsa, tazminattan indirim yapılır.
Yasal Süreç
1. Arabuluculuk: Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmalıdır. Anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk son tutanağı ile dava açılır.
2. Dava Açma: Dilekçe, görevli ve yetkili İş Mahkemesi'ne sunulur. Harç ve gider avansı yatırılır.
3. Ön İnceleme: Mahkeme, dilekçeyi inceler, eksiklik varsa tamamlatır.
4. Cevap Dilekçesi: Davalı, iki hafta içinde cevap verir.
5. Tahkikat: Deliller toplanır, bilirkişi raporu alınır, tanıklar dinlenir.
6. Karar: Mahkeme, tazminat miktarlarını belirleyerek karar verir.
7. İstinaf/Temyiz: Karara karşı istinaf ve temyiz yolları açıktır.
Sıkça Sorulan Sorular
1. İş kazası tazminat davası dilekçesini kendim yazabilir miyim?
Dilekçeyi kendiniz yazabilirsiniz, ancak hukuki terimler, usul kuralları ve Yargıtay içtihatları konusunda bilgi sahibi olmanız gerekir. Aksi halde hak kaybı yaşayabilirsiniz. Bu nedenle bir avukattan destek almanız şiddetle tavsiye edilir.
2. Dilekçeye eklenmesi gereken belgeler nelerdir?
Kimlik belgesi, iş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü, kaza tutanağı, hastane raporları, maluliyet raporu, tanık listesi, gelir belgeleri, varsa kamera kayıtları gibi deliller eklenmelidir.
3. Zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazasından kaynaklanan tazminat davaları, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa o süre uygulanır.
4. Belirsiz alacak davası açabilir miyim?
Evet, tazminat miktarı tam olarak belirlenemiyorsa belirsiz alacak davası açabilirsiniz. Daha sonra ıslah ile miktarı artırabilirsiniz.
Kanun Referansları
* Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.49: Haksız fiil sorumluluğunu düzenler.
* TBK m.54: İş gücü kaybı ve tedavi masraflarının tazminini hükme bağlar.
* TBK m.56: Manevi tazminat talebinin dayanağını oluşturur.
* TBK m.72: Zamanaşımı süresini belirler.
* 5510 sayılı Kanun m.13: İş kazasının tanımını yapar.
* 5510 sayılı Kanun m.21: İşverenin sorumluluğunu ve SGK'nın rücu hakkını düzenler.
* 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: İşverenin İSG yükümlülüklerini belirler.
* 6100 sayılı HMK m.119: Dava dilekçesinin zorunlu unsurlarını sayar.
* 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: Arabuluculuk zorunluluğunu getirir.
Sık Sorulan Sorular
Soru: İş kazası tazminat davası dilekçesini kendim yazabilir miyim?
Cevap: Dilekçeyi kendiniz yazabilirsiniz, ancak hukuki terimler, usul kuralları ve Yargıtay içtihatları konusunda bilgi sahibi olmanız gerekir. Aksi halde hak kaybı yaşayabilirsiniz. Bu nedenle bir avukattan destek almanız şiddetle tavsiye edilir.
Soru: Dilekçeye eklenmesi gereken belgeler nelerdir?
Cevap: Kimlik belgesi, iş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü, kaza tutanağı, hastane raporları, maluliyet raporu, tanık listesi, gelir belgeleri, varsa kamera kayıtları gibi deliller eklenmelidir.
Soru: Zamanaşımı süresi ne kadardır?
Cevap: İş kazasından kaynaklanan tazminat davaları, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa o süre uygulanır.
Soru: Belirsiz alacak davası açabilir miyim?
Cevap: Evet, tazminat miktarı tam olarak belirlenemiyorsa belirsiz alacak davası açabilirsiniz. Daha sonra ıslah ile miktarı artırabilirsiniz.
İlişkili Kanun Maddeleri ve Kaynaklar
Haksız fiil sorumluluğunu düzenler; iş kazası tazminat davasının temel dayanağıdır.
İş gücü kaybı ve tedavi masraflarının tazminini hükme bağlar.
Manevi tazminat talebinin dayanağını oluşturur.
İş kazasının tanımını yapar.
İşverenin sorumluluğunu ve SGK'nın rücu hakkını düzenler.
Dava dilekçesinin zorunlu unsurlarını sayar.