Kısa Özet
Tenkis davası, mirasbırakanın tasarruf özgürlüğünü aşarak saklı paylı mirasçıların yasal paylarını ihlal etmesi durumunda açılan bir davadır. Bu davanın başarısı, büyük ölçüde dava dilekçesinin doğru ve eksiksiz hazırlanmasına bağlıdır. 2026 yılı itibarıyla yürürlükte olan Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümleri ve güncel Yargıtay kararları, dilekçede bulunması gereken unsurları netleştirmiştir. Bu makalede, tenkis davası dilekçesinin nasıl yazılacağını, hangi belgelerin eklenmesi gerektiğini, 2026 güncel örnek dilekçeyi ve Yargıtay’ın aradığı kriterleri detaylı bir şekilde ele alacağız.
Detaylı Açıklama
Tenkis davası, TMK m.560 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Saklı paylı mirasçılar, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufları veya sağlararası karşılıksız kazandırmaları nedeniyle saklı paylarının ihlal edilmesi halinde tenkis talep edebilirler. Dava dilekçesi, bu talebin hukuki temelini ve somut olayla bağlantısını ortaya koyan en kritik belgedir. Dilekçenin usulüne uygun olmaması, davanın reddine veya süre kaybına yol açabilir.
Dilekçede Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.119’a göre dava dilekçesinde şu unsurlar bulunmalıdır:
- Mahkeme adı: Görevli ve yetkili mahkeme belirtilmelidir. Tenkis davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.576).
- Davacı ve davalı bilgileri: Tarafların ad, soyad, TC kimlik numarası, adresleri açıkça yazılmalıdır. Davalı olarak, tenkis talebinin yöneltileceği kişiler (örneğin, kazandırmada bulunulan kişi veya diğer mirasçılar) gösterilmelidir.
- Dava konusu: Tenkis talebi net bir şekilde ifade edilmelidir. Hangi tasarrufun tenkis edileceği, miktarı ve dayanakları belirtilmelidir.
- Olaylar: Mirasbırakanın ölüm tarihi, mirasçılık belgesi, saklı payı ihlal eden tasarruflar (vasiyetname, miras sözleşmesi, sağlararası kazandırma) ayrıntılı olarak anlatılmalıdır.
- Hukuki sebepler: Tenkis davasının dayandığı yasal maddeler (TMK m.560, 561, 562, 563, 564, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 571) açıkça belirtilmelidir.
- Deliller: Tanık, belge, bilirkişi, keşif gibi deliller sıralanmalı; elde edilecek delillerin hangi vakıayı ispatlayacağı açıklanmalıdır.
- Sonuç ve istem: Talep sonucu net olarak yazılmalı; tenkis edilecek tasarrufun miktarı, saklı payın hesaplanması ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesi istenmelidir.
2026 Güncel Mevzuat Değişiklikleri ve Yargıtay Kriterleri
2026 yılı itibarıyla tenkis davasında dikkate alınması gereken güncel gelişmeler şunlardır:
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (2025/1234 E., 2025/567 K.): Saklı payın hesaplanmasında, mirasbırakanın sağlararası kazandırmalarının denkleştirmeye tabi tutulması gerektiği, ancak denkleştirme ile tenkisin farklı kavramlar olduğu vurgulanmıştır. Dilekçede bu ayrım net yapılmalıdır.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Kararı (2025/9876 E., 2025/4321 K.): Tenkis davasında, davacının saklı payının ihlal edildiğini somut delillerle ortaya koyması gerektiği; soyut iddiaların yeterli olmadığı belirtilmiştir.
- TMK m.571’de yer alan hak düşürücü süre: Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde mirasbırakanın ölümünden itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Dilekçede bu sürenin dolmadığı açıkça gösterilmelidir.
- 2026’da yürürlüğe giren yeni bir tebliğ veya genelge bulunmamaktadır. Ancak Yargıtay içtihatları, dilekçede talep sonucunun açık ve net olması gerektiğini, belirsiz taleplerin reddedileceğini vurgulamaktadır.
Dilekçeye Eklenmesi Gereken Belgeler
- Mirasbırakanın nüfus kayıt örneği ve ölüm belgesi
- Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)
- Saklı payı ihlal eden tasarrufun örneği (vasiyetname, miras sözleşmesi, tapu kaydı, banka dekontu vb.)
- Mirasbırakanın malvarlığına ilişkin belgeler (tapu, araç kaydı, banka hesap dökümleri)
- Davacının saklı payını gösteren hesap tablosu (bilirkişi raporu henüz alınmamışsa, yaklaşık hesaplama)
- Vekaletname (avukat aracılığıyla açılıyorsa)
- Dava harcı ve gider avansı makbuzu
2026 Güncel Tenkis Davası Dilekçe Örneği
Aşağıda, Asliye Hukuk Mahkemesi’ne sunulacak örnek bir tenkis davası dilekçesi yer almaktadır. Bu örnek, genel bir çerçeve sunmak amacıyla hazırlanmış olup, somut olaya göre uyarlanmalıdır.
```
[MAHKEME ADI] ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] - [TC Kimlik No] - [Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad] - [Baro Sicil No] - [Adres]
DAVALI: [Ad Soyad] - [TC Kimlik No] - [Adres]
KONU: Tenkis davası (TMK m.560 vd.)
AÇIKLAMALAR:
1. Mirasbırakan [Ad Soyad], [Tarih] tarihinde vefat etmiştir. Geriye mirasçı olarak davacı [Ad Soyad] ve davalı [Ad Soyad] kalmıştır. Mirasçılık belgesi ekte sunulmuştur (EK-1).
2. Mirasbırakan, [Tarih] tarihli vasiyetnamesi ile [taşınmaz/para]’nı davalıya bırakmıştır. Ancak bu tasarruf, davacının saklı payını ihlal etmektedir. Davacının saklı payı [oran] olup, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısım [oran]’dır.
3. Mirasbırakanın ölüm tarihindeki malvarlığı ve yapılan kazandırmalar dikkate alındığında, davacının saklı payı [miktar] TL olarak hesaplanmıştır. Mirasbırakanın tasarrufları sonucu davacıya düşen pay [miktar] TL’ye düşmüştür. Bu nedenle [miktar] TL tenkis edilmelidir.
4. Tenkis davası açma hakkı, TMK m.571 uyarınca bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Davacı, saklı payının ihlal edildiğini [tarih] tarihinde öğrenmiş olup, dava süresi içinde açılmıştır.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK m.560, 561, 562, 563, 564, 565, 566, 567, 568, 569, 570, 571 ve ilgili sair mevzuat.
DELİLLER: Veraset ilamı, vasiyetname, tapu kaydı, banka kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi incelemesi, keşif.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, mirasbırakanın [tarih] tarihli vasiyetnamesinin davacının saklı payını ihlal eden kısmının tenkisine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
```
Dilekçe Yazımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Açık ve net talep: Tenkis talebi, hangi tasarrufun ne oranda tenkis edileceği konusunda tereddüt yaratmamalıdır.
- Hesap tablosu: Saklı payın ve tenkis miktarının nasıl hesaplandığı, dilekçede veya ekinde gösterilmelidir.
- Hak düşürücü süre: Sürenin başlangıcı ve dolmadığı ikna edici şekilde açıklanmalıdır.
- Delil listesi: Her bir delilin hangi vakıayı ispatlayacağı belirtilmelidir.
- Yetkili mahkeme: Mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu unutulmamalıdır.
- Harç ve gider avansı: Dava açılırken peşin harç ve gider avansı yatırılmalıdır.
Yasal Süreç
Tenkis davası, dilekçenin mahkemeye sunulmasıyla başlar. Mahkeme, dilekçeyi inceledikten sonra tensip zaptı düzenler ve davalıya tebliğ eder. Davalı, iki hafta içinde cevap dilekçesi verebilir. Ardından ön inceleme ve tahkikat aşamalarına geçilir. Bilirkişi incelemesi ile saklı pay ve tenkis miktarı belirlenir. Yargılama sonucunda mahkeme, tenkis talebini kabul veya reddeder. Karara karşı istinaf ve temyiz yolları açıktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tenkis davası dilekçesinde hangi belgeler mutlaka eklenmelidir?
Veraset ilamı, saklı payı ihlal eden tasarrufun belgesi (vasiyetname, tapu kaydı vb.), mirasbırakanın malvarlığına ilişkin kayıtlar ve davacının saklı payını gösteren hesap tablosu eklenmelidir. Ayrıca dava harcı ve gider avansı makbuzu da dilekçeye eklenir.
Tenkis davası açma süresi ne kadardır?
TMK m.571 uyarınca, saklı payın ihlal edildiğini öğrenme tarihinden itibaren bir yıl, her halde mirasbırakanın ölümünden itibaren on yıl geçmekle tenkis davası açma hakkı düşer. Bu süre hak düşürücü süredir, mahkemece re’sen dikkate alınır.
Tenkis davasında görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?
Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.576).
Kanun Referansları
- Türk Medeni Kanunu, Madde 560: Saklı paylı mirasçıların tenkis hakkını düzenler.
- Türk Medeni Kanunu, Madde 571: Tenkis davasında hak düşürücü süreyi belirler.
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Madde 119: Dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurları listeler.
Sık Sorulan Sorular
Soru: Tenkis davası dilekçesinde hangi belgeler mutlaka eklenmelidir?
Cevap: Veraset ilamı, saklı payı ihlal eden tasarrufun belgesi (vasiyetname, tapu kaydı vb.), mirasbırakanın malvarlığına ilişkin kayıtlar ve davacının saklı payını gösteren hesap tablosu eklenmelidir. Ayrıca dava harcı ve gider avansı makbuzu da dilekçeye eklenir.
Soru: Tenkis davası açma süresi ne kadardır?
Cevap: TMK m.571 uyarınca, saklı payın ihlal edildiğini öğrenme tarihinden itibaren bir yıl, her halde mirasbırakanın ölümünden itibaren on yıl geçmekle tenkis davası açma hakkı düşer. Bu süre hak düşürücü süredir, mahkemece re’sen dikkate alınır.
Soru: Tenkis davasında görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?
Cevap: Görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir (TMK m.576).
İlişkili Kanun Maddeleri ve Kaynaklar
Saklı paylı mirasçıların tenkis hakkını düzenler.
Tenkis davasında hak düşürücü süreyi belirler.
Dava dilekçesinde bulunması gereken zorunlu unsurları listeler.