İflas hukuku: Revizyonlar arasındaki fark

İflas Hukuku
; İflas, borçlunun tüm malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılması sürecidir.
Latince	Decoction / Faillite
Anlamı	Borçlarını ödeyemeyen tacirin malvarlığının toplu tasfiyesi
Hukuk Dalı	İcra ve İflas Hukuku

GörselVikimetin

18.12, 26 Kasım 2025 itibarı ile sayfanın şu anki hâli

İflas hukuku, borçlarını ödeyemeyen veya ödememe durumu sabit olan bir borçlunun (kural olarak tacirin), haczedilebilir tüm malvarlığının devlet gözetiminde satılıp paraya çevrilmesi ve elde edilen paranın alacaklılara sırasıyla dağıtılmasını düzenleyen hukuk dalıdır.

Bireysel takibin (Haciz) aksine, iflas bir külli icra (toplu takip) yoludur. Yani iflasta, tek bir alacaklı değil tüm alacaklılar; borçlunun tek bir malı değil tüm malvarlığı konuya dahil olur.^[1]

İflasa Tabi Kişiler

Türk hukukunda kural olarak herkes iflas edemez. İflasa tabi olmak için kişinin Tacir (Tüccar) sıfatına sahip olması veya kanunen tacirler hakkındaki hükümlere tabi olması gerekir (Örn: Anonim Şirket, Limited Şirket yöneticileri, tacir sayılan dernekler).

İstisna: Tacir olmayan vatandaşlar (memur, işçi vb.) Türk hukukunda kural olarak iflas isteyemez (Konkordato talep edebilirler ancak iflas edemezler).

İflas Yolları

İflas süreci iki şekilde başlatılabilir:

1. Takipli İflas

Alacaklının, icra dairesine başvurarak borçluya "İflas ödeme emri" göndermesiyle başlar. Borçlu 7 gün içinde borcu ödemez veya itiraz etmezse, alacaklı Asliye Ticaret Mahkemesine başvurarak iflas davası açar.

2. Takipsiz (Doğrudan) İflas

Öncesinde bir icra takibi yapmadan doğrudan mahkemeden iflasın istenmesidir.

Alacaklının Talebiyle: Borçlu mallarını kaçırıyorsa, hileli işlemler yapıyorsa veya yerleşim yeri belirsizse.
Borçlunun Talebiyle: Borçlu, aciz halinde olduğunu beyan ederek kendi iflasını isteyebilir. Şirketlerde "borca batıklık" (aktiflerin pasifleri karşılamaması) durumunda iflas istemek zorunludur.

İflasın Sonuçları

[Image of Judge in court room] Mahkemenin iflas kararını vermesiyle birlikte borçlunun hukuki statüsü değişir:

Müflis Açısından

Borçluya artık Müflis (İflas eden) denir.
Müflis, malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini kaybeder. Mallarını satamaz, bağışlayamaz. Yönetim yetkisi İflas Masasına geçer.
Müflis hakkında yapılan tüm icra takipleri durur ve düşer (Rehinli takipler hariç).

Alacaklılar Açısından

Borçlunun tüm borçları (vadesi gelmemiş olsa bile) muaccel (vadesi gelmiş) hale gelir.
İflasın açılmasıyla faizler işlemeye devam etmez (Rehinli alacaklar hariç).
Alacaklılar, "İflas Masası"na başvurarak alacaklarını kaydettirmek zorundadır.

İflas Teşkilatı

İflas süreci şu organlarca yönetilir:

Resmi Daireler: İcra Dairesi, İflas Dairesi, Asliye Ticaret Mahkemesi.
Alacaklılar Toplantısı: Alacaklıların bir araya gelerek iflas sürecine yön verdikleri karar organıdır.
İflas İdaresi: Alacaklılar toplantısında seçilen, masayı yöneten ve tasfiyeyi (malların satışını) yapan 3 kişilik kuruldur.

İflas ile Haciz Farkı

Kriter	Haciz (Cüzi İcra)	İflas (Külli İcra)
Konu	Borçlunun yetecek kadar malı haczedilir	Borçlunun TÜM malvarlığına el konulur
Alacaklılar	Sadece takibi yapan alacaklı yararlanır	Kayıt yaptıran TÜM alacaklılar yararlanır
Borçlu	Herkes haciz yoluyla takip edilebilir	Kural olarak sadece Tacirler iflas edebilir
Tasarruf Yetkisi	Kısıtlanmaz (Hacizli mal hariç)	Tamamen kaldırılır (İflas masasına geçer)

Ayrıca bakınız

Kaynakça

↑ Pekcanıtez, H., Atalay, O., & Özekes, M. (2019). İcra ve İflas Hukuku. On İki Levha Yayıncılık.

[1] Pekcanıtez, H., Atalay, O., & Özekes, M. (2019). İcra ve İflas Hukuku. On İki Levha Yayıncılık.

[1]

@@ 1. satır: / 1. satır: @@
-'''İflas hukuku''', borçlarını ödeyemeyen tacirlerin veya ticari işletmelerin, alacaklılarıyla ilişkilerinin hukuki şekilde tasfiyesini düzenleyen kamu hukuku niteliğinde bir hukuk dalıdır. Bu hukuk dalının amacı, borçlunun malvarlığını koruma altına alarak, tüm alacaklıların '''eşit biçimde tatmin edilmesini''' sağlamak ve ekonomik düzeni güvence altına almaktır. İflas kurumu, bireysel icradan farklı olarak '''toplu bir cebrî icra''' sürecidir; bu süreçte borçlunun tüm malvarlığı bir bütün olarak ele alınır ve alacaklıların ortak menfaatine göre paylaştırılır.
+__NOTOC__
+{{Bilgi kutusu hukuk kavramı
+| ad = İflas Hukuku
+| resim = Gavel on court desk.jpg
+| resim_boyutu = 260px
+| altyazı = İflas, borçlunun tüm malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılması sürecidir.
+| latince = Decoction / Faillite
+| anlamı = Borçlarını ödeyemeyen tacirin malvarlığının toplu tasfiyesi
+| hukuk_dalı = [[İcra ve İflas Hukuku]]
+| temel_kavramlar = [[Müflis]], [[İflas masası]], [[Konkordato]]
+| yetkili_mahkeme = [[Asliye Ticaret Mahkemesi]]
+| yasal_dayanak = [[İcra ve İflas Kanunu]] (Md. 154-308)
+}}
-Tarihsel olarak iflas hukuku, ticaretin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkmıştır. Antik dönemlerde borçlarını ödeyemeyen kişiler, şahıslarına yönelik cezalarla (hapis, kölelik, hatta ölüm) karşılaşırken; modern hukuk, bu cezalandırıcı yaklaşımı terk ederek malvarlığı esaslı bir sisteme geçmiştir. 19. yüzyılda ticaretin hızla büyümesiyle birlikte iflas, yalnızca bir borç ilişkisi değil, '''ekonomik güvenliğin''' bir parçası haline gelmiştir. Türkiye’de iflas kuralları, '''1932 tarihli İcra ve İflas Kanunu (İİK)''' ile sistematik hale getirilmiştir.
+'''İflas hukuku''', borçlarını ödeyemeyen veya ödememe durumu sabit olan bir borçlunun (kural olarak tacirin), haczedilebilir tüm malvarlığının devlet gözetiminde satılıp paraya çevrilmesi ve elde edilen paranın alacaklılara sırasıyla dağıtılmasını düzenleyen hukuk dalıdır.
-İflas hukukunun temel kavramı '''borçlunun ödeme aczine düşmesi''', yani borçlarını vadesinde ödeyememesidir. Ancak herkes iflasa tabi değildir. Türk hukukunda sadece '''tacirler ve tacir sayılan kişiler''' iflasa konu olabilir. Tacir olmayan borçlular için ise bireysel icra yolları (örneğin haciz) uygulanır. Bu fark, iflas hukukunun ekonomik düzenin profesyonel aktörlerini hedef almasının bir sonucudur.
+Bireysel takibin (Haciz) aksine, iflas bir '''külli icra''' (toplu takip) yoludur. Yani iflasta, tek bir alacaklı değil tüm alacaklılar; borçlunun tek bir malı değil tüm malvarlığı konuya dahil olur.<ref>Pekcanıtez, H., Atalay, O., & Özekes, M. (2019). ''İcra ve İflas Hukuku''. On İki Levha Yayıncılık.</ref>
-İflas süreci genellikle '''alacaklının talebiyle''' başlar. Alacaklı, borçlunun ödeme emrine rağmen borcunu ödemediğini ispat ederek '''ticaret mahkemesinde iflas davası''' açar. Mahkeme, delilleri inceledikten sonra borçlunun gerçekten ödeme güçlüğü içinde olduğuna kanaat getirirse, '''iflas kararı''' verir. Bu kararın ardından borçlunun tüm malvarlığı “'''iflas masası'''” adı verilen ortak bir havuzda toplanır ve borçlu artık malları üzerinde tasarruf edemez.
+== İflasa Tabi Kişiler ==
+Türk hukukunda kural olarak herkes iflas edemez. İflasa tabi olmak için kişinin '''[[Tacir]]''' (Tüccar) sıfatına sahip olması veya kanunen tacirler hakkındaki hükümlere tabi olması gerekir (Örn: [[Anonim Şirket]], [[Limited Şirket]] yöneticileri, tacir sayılan dernekler).
-İflas kararının verilmesiyle birlikte '''iflas idaresi''' oluşturulur. Bu idare, genellikle alacaklıların seçtiği temsilcilerden ve mahkeme tarafından atanan kişilerden oluşur. İflas idaresi, borçlunun mallarını satar, elde edilen geliri alacaklılar arasında adil biçimde paylaştırır. Bu paylaştırma “'''alacaklılar sırası'''” adı verilen bir öncelik sistemine göre yapılır. Örneğin, devlet alacakları, işçi ücretleri ve rehinli alacaklar önceliklidir.
+* ''İstisna:'' Tacir olmayan vatandaşlar (memur, işçi vb.) Türk hukukunda kural olarak iflas isteyemez (Konkordato talep edebilirler ancak iflas edemezler).
-İflas hukukunun önemli bir ilkesi '''“alacaklıların eşitliği” (paritas creditorum)''' ilkesidir. Bu ilkeye göre, tüm alacaklılar malvarlığından eşit oranda tatmin edilmelidir; hiçbir alacaklı keyfî biçimde diğerlerinden önce ödenemez. Ancak bu ilkenin istisnaları vardır: rehin hakkı, imtiyazlı alacaklar veya iflas masrafları gibi durumlarda öncelik tanınabilir. Bu sistem, hem adalet hem de ekonomik düzen açısından dengeyi sağlar.
+== İflas Yolları ==
+İflas süreci iki şekilde başlatılabilir:
-İflasın etkileri yalnızca borçluya değil, alacaklılara, çalışanlara ve ticari ilişkilere de yansır. Borçlu, iflasla birlikte '''itibar kaybına''' uğrar; ancak aynı zamanda kişisel olarak cezalandırılmaz. Modern hukuk anlayışı, iflası bir “suç” değil, '''ekonomik başarısızlık''' olarak değerlendirir. Bu nedenle birçok ülkede olduğu gibi Türk hukukunda da “'''iflasın ertelenmesi'''” veya “'''konkordato'''” gibi kurumlar geliştirilmiştir. Bu kurumlar, borçlunun faaliyetini tamamen durdurmadan yeniden yapılandırma şansı tanır.
+=== 1. Takipli İflas ===
+Alacaklının, icra dairesine başvurarak borçluya "İflas ödeme emri" göndermesiyle başlar. Borçlu 7 gün içinde borcu ödemez veya itiraz etmezse, alacaklı '''[[Asliye Ticaret Mahkemesi]]'''ne başvurarak iflas davası açar.
-Konkordato, borçlunun alacaklılarıyla yaptığı bir tür anlaşmadır; mahkeme onayıyla yürürlüğe girer ve borçların belirli bir kısmının ödenmesi, kalanının ise silinmesi öngörülür. Böylece borçlu, iflas etmeden ticari yaşamına devam edebilir. Bu düzenleme, iflas hukukunun “yıkıcı değil, kurtarıcı” bir mekanizma haline gelmesini sağlamıştır. Özellikle ekonomik kriz dönemlerinde konkordato, işletmelerin ayakta kalabilmesi için hayati bir araçtır.
+=== 2. Takipsiz (Doğrudan) İflas ===
+Öncesinde bir icra takibi yapmadan doğrudan mahkemeden iflasın istenmesidir.
+* '''Alacaklının Talebiyle:''' Borçlu mallarını kaçırıyorsa, hileli işlemler yapıyorsa veya yerleşim yeri belirsizse.
+* '''Borçlunun Talebiyle:''' Borçlu, aciz halinde olduğunu beyan ederek kendi iflasını isteyebilir. Şirketlerde "borca batıklık" (aktiflerin pasifleri karşılamaması) durumunda iflas istemek zorunludur.
-İflas hukukunun toplumsal işlevi yalnızca alacaklıları korumak değil, aynı zamanda '''ekonomik sistemin güvenliğini''' sağlamaktır. Ticari hayatın en temel unsurlarından biri güven ilişkileridir; eğer borçlar keyfî biçimde tahsil edilemezse, ticari istikrar çöker. Bu nedenle iflas, sadece bir borçlu-alacaklı ilişkisi değil, '''piyasa düzeninin korunması''' açısından da önem taşır.
+== İflasın Sonuçları ==
+[Image of Judge in court room]
+Mahkemenin iflas kararını vermesiyle birlikte borçlunun hukuki statüsü değişir:
-Hukuk teorisi açısından iflas hukuku, '''özel hukuk ile kamu hukuku arasında bir köprü''' niteliğindedir. Bir yandan bireysel alacak ilişkilerini düzenlerken, diğer yandan devletin denetim ve müdahalesini içerir. İflas süreci, mahkeme kararlarıyla yürütülür, devlet gözetimi altındadır ve kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle iflas hukuku, klasik anlamda “özel hukuk” sayılmasına rağmen '''kamu hukuku karakteri ağır basan bir alandır.'''
+=== Müflis Açısından ===
+* Borçluya artık '''Müflis''' (İflas eden) denir.
+* Müflis, malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini kaybeder. Mallarını satamaz, bağışlayamaz. Yönetim yetkisi '''[[İflas Masası]]'''na geçer.
+* Müflis hakkında yapılan tüm icra takipleri durur ve düşer (Rehinli takipler hariç).
-Sonuç olarak '''İflas Hukuku''', modern ekonominin sürdürülebilirliği için vazgeçilmez bir mekanizmadır. Hem borçlunun hem alacaklıların menfaatini korur, ekonomik düzenin çökmesini önler ve ticari hayatın adil kurallar içinde işlemesini sağlar. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçte gelişen Türk iflas sistemi, bugün hâlâ temelini 1932 tarihli İİK’dan alır; ancak zamanın ihtiyaçlarına göre konkordato, yeniden yapılandırma ve elektronik takip gibi çağdaş düzenlemelerle sürekli evrilmektedir. İflas hukuku, kısacası, '''borcun son durağı değil, ekonomik adaletin yeniden kurulma noktasıdır.'''
+=== Alacaklılar Açısından ===
+* Borçlunun tüm borçları (vadesi gelmemiş olsa bile) '''muaccel''' (vadesi gelmiş) hale gelir.
+* İflasın açılmasıyla faizler işlemeye devam etmez (Rehinli alacaklar hariç).
+* Alacaklılar, "İflas Masası"na başvurarak alacaklarını kaydettirmek zorundadır.
+== İflas Teşkilatı ==
+İflas süreci şu organlarca yönetilir:
+# '''Resmi Daireler:''' İcra Dairesi, İflas Dairesi, Asliye Ticaret Mahkemesi.
+# '''Alacaklılar Toplantısı:''' Alacaklıların bir araya gelerek iflas sürecine yön verdikleri karar organıdır.
+# '''İflas İdaresi:''' Alacaklılar toplantısında seçilen, masayı yöneten ve tasfiyeyi (malların satışını) yapan 3 kişilik kuruldur.
+== İflas ile Haciz Farkı ==
+{| class="wikitable"
+! Kriter !! Haciz (Cüzi İcra) !! İflas (Külli İcra)
+|-
+| '''Konu''' || Borçlunun yetecek kadar malı haczedilir || Borçlunun TÜM malvarlığına el konulur
+|-
+| '''Alacaklılar''' || Sadece takibi yapan alacaklı yararlanır || Kayıt yaptıran TÜM alacaklılar yararlanır
+|-
+| '''Borçlu''' || Herkes haciz yoluyla takip edilebilir || Kural olarak sadece [[Tacir]]ler iflas edebilir
+|-
+| '''Tasarruf Yetkisi''' || Kısıtlanmaz (Hacizli mal hariç) || Tamamen kaldırılır (İflas masasına geçer)
+|}
+== Ayrıca bakınız ==
+* [[Konkordato]]
+* [[Tacir]]
+* [[Ticaret hukuku]]
+* [[İcra takibi]]
+* [[Tasfiye]]
+== Kaynakça ==
+{{Kaynakça}}
+[[Kategori:İcra ve İflas Hukuku]]
+[[Kategori:Ticaret hukuku]]
+[[Kategori:Ekonomi]]

İflas Hukuku
İflas, borçlunun tüm malvarlığının tasfiye edilerek alacaklılara paylaştırılması sürecidir.
Latince	Decoction / Faillite
Anlamı	Borçlarını ödeyemeyen tacirin malvarlığının toplu tasfiyesi
Hukuk Dalı	İcra ve İflas Hukuku